/*)*/

Çini Sanatı

Yazar: netginn. Makale: Boyama Sanatları, Osmanlı - Türk El Sanatları, Sanat Kategorileri

türk-çini-sanatı-b10801

Yayımlanma Tarihi : Temmuz 02, 2012 Tarihinde Yorum Yok

Çini Nasıl Yapılır

Çini sanatı tek başına süslemeden ibaret bir sanat değildir. Süslenecek madde, buna şekil verilmesi, fırınlanması, süslenmesi, sırlanması hepsi birer aşamadır. Bu aşamalar bazen farklı kişiler tarafından bazen de aynı kişi tarafından yapılabilir.

Çiniler pano, yatay yüzeyler, tabak ve vazo şekillerinde üç ayrı form üzerinde uygulanır. Günümüzde bu formlar el ile değil kalıplar yardımıyla yapılmaktadır. Ama vazo, top, likörlük gibi formlar, her biri ustanın elinde teker teker şekil almak zorunda olan özel bir işçilik gerekitirmektedir.

Çini yapım merkezlerimiz olan İznik ve Kütahya çinilerinin yapımı da birbirlerinden farklılık gösterir. İznik çinciliğinde çiniler kuvarstan yapılırken; Kütahya’da genellikle kilden yapılmaktadır. İznik çiniciliğinin temeli kuvars elementinin öğütülmesidir. Çininin yapımı çok zahmetlidir. İznik çiniciliğinin temel hareket noktası olan kuvars elementinin öğütülüp taş haline getirilimesi bu günkü teknolojiyle bile güç, zahmetli ve pahalı bir iştir.

Çini yapımın temelei Kuartz, kaolen, tebeşir ve kum gibi doğada bulunan yedi farklı malzemenin öğütülüp çamur haline getirilmesi ile başlar. Bu malzemeler ilk önce yabancı maddelerden arındırılır. Daha sonra çamur haline gelebilecek kadar öğütülür. Bu işlem yapılırken, çini hamurunun altında sürekli dönen çarktan dolayı bu işi yapanlara çarkçı denilmektedir. Çark ustaları, dönen hamura yavaş yavaş şeklini verir ve düzeltmelerini yapar. Malzeme öğütüldükten sonra çamur kıvamına gelinceye kadar karıştırılır. Çamur haline getirildikten sonra da içinde varsa yabancı maddelerden arındırılılır. Bu malzeme kahverengi bir çamur halie getirilir. Bu kahverengi çamurun göz kamaştırıcı bir sanat eserine , güzel bir çiniye dönüşmesi ise yaklaşık 20 günlük zahmetli işlemlerin ardından mümkün olmaktadır.

Çini sanatı üç temel figür üzerinde çalışır: Vazolar, tabaklar ve çini duvar panoları. Bu çamurlar hangi tip çini yapılacaksa o formata göre şekillendirilmeye başlanır. Hazırlanan çini hamurundan parçalar şekillendirildikten sonra çarktan alınarak kurumaya bırakılırlar. Çarktan alınan şekillenmiş parçaların yüzey temizlikleri yapılır. Pürüzler ve yabancı maddeler üzerinden zımparalama,silme, ve diğer temzileme yöntemleri ile pürüz, kir, yabancı madde veya diğer istenmeyen özelliklerinden arındırılır. Hamur kıvamından deri sertliğine ulaşan parçalar üzerinde astarlama yapılır. Bu işlem sayesinde, kuruyan parça gözün beyazı gibi saf beyaz bir görünüm kazanır. Bu beyaz zemin Türk çinilerini diğer seramiklerden ayrı kılar.

Daha sonra bu parçalar, yaklaşık 900 derecede, “bisküvi” adı verilen ilk pişirmeyle, bir güne yakın bir süre boyunca yavaş yavaş pişirilirler.Hamur halinde şekil verilen çinilerin pişirilmesinden sonra elle boyanması bir başka emek isteyen bir iştir.

Bisküvi fırınlaması yapılan parçaların yüzeyindeki pürüzler ince bir zımparayla giderilir. Bu parça, önce kara kalemle çizilmiş olan bir kağıtla kaplanır. Bu kağıtlar çini üzerine uygulanacak desenlerin belirlenmiş olduğu şablonlar şeklindedir. Bu şaplonlar parçaya uygulanacak olan desenleri içermektedir.

Zemin üzerine desen çizimi sanıldığı kadar kolay bir işlem değildir. Zaten vazo tabak , likör kutusu vb gibi parçaların yüzeyleri düz değildir. Yapılacak olan o desenler parçanın üzerindeki alanlara sığmak zorundadır. Veya yuvarlak, bombeli vb yüzeylerin üzerine yerleşmek ve düzenli durmak zorundadır. Bu gibi zorlukları aşabilmek için dolayı da çiniciler bazı yöntemler geliştirmişlerdir.Ölçüleri önceden belirlenmiş hazır şablonlar yapılmaktadır. Bu şablonlar belirlenen bir kağıda desen olarak çizilirler . Daha sonra çizgilier,belli aralıklarla iğneyle delinir. Daha sonra bu kağıt üstünde kömür gezdirilerek deliklerden çizimin ana hatlarının çiniye geçmesi sağlanır.

Kağıt üzerindeki bu desenler sayısız küçük iğne delikleriyle belirlenir ve kömür tozuyla desenlerin üzerinden gidilerek deliklerden sızan kömür tozları sayesinde desenler çini ye uygulanacak olan parçaların yüzeylerine aktarılması sağlanır. Kağıtların üzerindeki desenler iğne deliklerinden geçen kömür tozu sayesinde parçanın üzerine aktarılmış olur.

Parçanın yüzeyine şekillenen yüzeydeki desenin kontürleri kobalt veya siyah çini boyasıyla özenle çizilir. Öncelikle çizgilerin olduğu bölümler mavi veya siyah tahrir boyasıyla tekrar çizilir. . Sonra da bu çizgilerin arası istenen renkte boyanır. Çizilen bu desenler yüzlerce yılda oluşup şekillenen geleneksel çini desenleridir. Bu aşamada görünen renkler, çininin işlemleri bittikten sonra görünecek renklerden oldukça farklı çıkar. Bu bakımdan renklerin tutturulabilmesi zamanla elde edilebilecek bir ustalık ve beceri işidir. Bu işe yeni başlayanlar için rengi tutturmak işin başlangıcında oldukça zor olmaktadır.

Çininin bir diğer özelliği ise boyalarının tamamının doğal olmasıdır. Boyama aşamasında kahverengi olarak boyanan bir bölge mavi olabilmektedir. Osmanlı’da çiniciliğin sona ermesi ve çinciliğe ait yazılı belgelerin bulunamaması ve kaybolması boyaların nasıl üretildiği hakkında çok az bilginin bilinebilmesine neden olmuştur. Hala Mercan Kırmızısı denilen boyma tekniğinin sırrı bulunamamıştır.

Boya işlemi tamamlanan parçalar, camsı bir sır ile kaplanır. Tarihte çeşitli sır teknikleri kullanılsa da günümüzde şeffaf sır tercih edilmektedir. Sır denilen madde bir üt cila gibi düşünülebilir. Sırça ile kaplanan çiniler ikinci kez fırına verilir. Boyandıktan sonra sırlanıp yüksek ısıda pişirilmesi sabır isteyen bir başka aşamadır.

Sıra ikinci pişirime gelmiştir. Uzun bir süre yüksek sıcaklıkta pişen çini parçaları fırından alınırken birbirlerine değmemeleri için tek tek alınır ve benzer parçalar fırının raflarına koyulur. İkinci defa ve yine yavaş pişirilen çinili eser, ani soğutmaların getireceği şoklarla kırılmaması için bu kez de yavaş yavaş soğutulur. Soğuma işleminden sonra ürün hazır hale gelir.

KAYNAKÇA

http://www.birlikteforum.com/forum/cini-nasil-yapilir-t16408.0.html

http://cinicilik.wordpress.com/2009/02/22/cini-nasil-yapilir/

Alıntı: Şahamettin KUZUCULAR
www.edebiyadvesanatakademisi.com
(Kendisine Sanat Penceresi olarak çok teşekkür ederiz…)

Bu yazıyı paylaş...

Yorum Yok

Çini Sanatı Makalesi için şu anda kapalı.

Switch to our mobile site

div class= ?>
Coach Cyber Monday Sales Kate Spade Black Friday 2014 Kate Spade Black Friday 2014 Kate Spade Black Friday Specials Kate Spade Black Friday Sales Kate Spade Cyber Monday Best Deals Kate Spade Best Cyber Monday Deals Chanel Cyber Monday 2014 Chanel Black Friday Sales Chanel Black Friday Sale Chanel Black Friday Online Deals Chanel Cyber Monday Deals Chanel Black Friday Online Deals Chanel Black Friday Chanel Black Friday 2014 Louis Vuitton Black Friday Specials Louis Vuitton Black Friday Online Deals Hermes Cyber Monday Deals Hermes Cyber Monday Deals Prada Cyber Monday Best Deals Prada Cyber Monday Deals Prada Black Friday Online Deals Marc JacobsBlack Friday Deals Marc JacobsBlack Friday Deals Louis Vuitton Black Friday Louis Vuitton Cyber Monday Specials Louis Vuitton Cyber Monday Sales Hermes Cyber Monday Deals Hermes Black Friday Deals Hermes Best Cyber Monday Deals Oakley Cyber Monday Specials Oakley Cyber Monday Specials Oakley Cyber Monday Best Deals Ray Ban Black Friday Specials Ray Ban Cyber Monday Specials Ray Ban Best Cyber Monday Deals Gucci Cyber Monday Deals Gucci Black Friday Online Gucci Cyber Monday Sales Gucci Cyber Monday Sales Gucci Pre Black Friday Sales Louis Vuitton Pre Black Friday Sales Louis Vuitton Cyber Monday Specials Louis Vuitton Cyber Monday 2014 Louis Vuitton Black Friday Sale Nike Air Max Black Friday Online Deals Coach Best Black Friday Deals Michael Kors Black Friday Sales Michael Kors Best Black Friday Deals Michael Kors Black Friday Online Michael Kors Black Friday Online Michael Kors Black Friday Sales Christian Louboutin Cyber Monday Deals Christian Louboutin Cyber Monday Best Deals Christian Louboutin Black Friday Christian Louboutin Pre Black Friday Sales Christian Louboutin Black Friday 2014 Christian Louboutin Black Friday Deals Air Max Best Black Friday Deals Hermes Black Friday Sales Hermes Black Friday 2014 Oakley Black Friday Oakley Cyber Monday 2014 Oakley Black Friday Online Oakley Black Friday Sale Prada Black Friday Online Deals Marc JacobsBest Cyber Monday Deals Canada Goose Cyber Monday Sales Canada Goose Black Friday The North Face Black Friday Sale The North Face Cyber Monday Sale The North Face Cyber Monday Sales UGG Boots Cyber Monday Sales UGG Boots Cyber Monday Sale UGG Boots Best Black Friday Deals UGG Boots Black Friday Deals UGG Boots Black Friday Online Deals The North Face Best Black Friday Deals The North Face Cyber Monday Deals The North Face Cyber Monday Best Deals Canada Goose Cyber Monday Deals Canada Goose Cyber Monday Deals Canada Goose Best Black Friday Deals Hermes Pre Black Friday Sales Hermes Black Friday Online Deals Hermes Cyber Monday Sales Hermes Black Friday Sale Prada Cyber Monday Specials Prada Best Black Friday Deals Prada Black Friday Online Prada Cyber Monday Deals Prada Cyber Monday Deals Marc JacobsBlack Friday Marc JacobsPre Black Friday Sales Marc JacobsBest Cyber Monday Deals Marc JacobsBlack Friday Online Marc JacobsCyber Monday Best Deals Gucci Pre Black Friday Sales Gucci Black Friday Online Deals Gucci Black Friday 2014 Hermes Pre Black Friday Sales Hermes Pre Black Friday Sales Hermes Black Friday Deals Prada Cyber Monday Best Deals Prada Pre Black Friday Sales Prada Cyber Monday 2014 Marc JacobsBlack Friday Sale Marc JacobsCyber Monday Sales Air Jordan Pas Cher Jordan Pas Cher Air Max Pas Cher Air Max Bw Christian Louboutin Paris Saint Francois Longchamp UGGs Pas Cher Moncler Jas Outlet Peuterey Bonnet Moncler Pas Cher Moncler Doudoune Kinder UGGs Moncler Homme Jordan Chaussure Air Max One Air Max Moncler Soldes Chaussure UGG Chaussures UGG borse gucci Goedkope Woolrich Jassen Woolrich Jas Canada Goose Amsterdam Moncler Muts Parajumpers Norge Canada Goose Bergen UGG Australia Norge Parajumper Canada Goose Home Peuterey Uomo Giubbotti Woolrich Louis Vuitton Spaccio Peuterey Piumini Moncler UGG Outlet Italia UGG Roma Nike NFL Jerseys Nike elite NFL Jerseys Wholesale NFL Jerseys cheap nfl jerseys paypal Vikings Jerseys Jerseys Wholesale cheap jerseys cheap jerseys nfl cheap jerseys online NFL Jerseys Online Cheap NFL Jerseys Jimmy Choo Cyber Monday Sales Jimmy Choo Black Friday 2014 Jimmy Choo Black Friday Online Deals Jimmy Choo Black Friday Celine Best Black Friday Deals Cheap Jerseys Cheap NFL Jerseys Cheap Jerseys Wholesale Jerseys Wholesale NFL Jerseys Supply MLB Jerseys Cheap NFL Jerseys Paypal Nike NFL Jerseys Wholesale Nike NFL Jerseys Supply MLB Jerseys China Baseball Jerseys Baseball Jerseys Cheap Cheap NFL Jerseys China Wholesale Jerseys Free Shipping Cheap NFL Jerseys Paypal New Nike NFL Jerseys Cheap MLB Jerseys MLB Jerseys Cheap Cheap NFL Jerseys Paypal Baseball Jerseys Wholesale Cheap Jerseys Wholesale Baseball Jerseys Custom MLB Jerseys China NBA Jerseys Cheap Baseball Jerseys Wholesale Baseball Jerseys For Sale Baseball Jerseys Custom Cheap NBA Jerseys NBA Jerseys Cheap Wholesale Jerseys China Wholesale Jerseys China Cheap Jerseys Online Cheap Jerseys 90 Nike NFL Jerseys 2014 Jerseys Supply Wholesale Jerseys Paypal Jerseys For Cheap Jimmy Choo Cyber Monday Deals Jimmy Choo Black Friday Sales Celine Black Friday Specials Celine Black Friday Celine Black Friday Online Deals Celine Cyber Monday Sales Celine Black Friday Online Celine Black Friday Online Celine Black Friday Sales Celine Cyber Monday 2014 Celine Best Cyber Monday Deals Marc Jacobs Pre Black Friday Sales Marc Jacobs Cyber Monday Sale Marc Jacobs Black Friday Online Marc Jacobs Cyber Monday Sale Marc Jacobs Cyber Monday Deals Marc Jacobs Black Friday Sales Marc Jacobs Black Friday Sales Marc Jacobs Black Friday Hermes Cyber Monday Sales Hermes Cyber Monday Sales Hermes Black Friday Online Hermes Cyber Monday 2014 Hermes Black Friday Sales Prada Best Black Friday Deals Prada Pre Black Friday Sales Prada Black Friday Sale Prada Cyber Monday Deals Prada Black Friday Specials Prada Black Friday Prada Black Friday Online Christian Louboutin Black Friday Deals Christian Louboutin Cyber Monday Sales Christian Louboutin Black Friday Sale Christian Louboutin Best Cyber Monday Deals Christian Louboutin Black Friday Deals Christian Louboutin Black Friday Christian Louboutin Best Cyber Monday Deals Christian Louboutin Cyber Monday Sales Christian Louboutin Black Friday Deals Christian Louboutin Cyber Monday Best Deals Coach Black Friday Sale Coach Black Friday 2014 Coach Cyber Monday Deals Coach Cyber Monday 2014 Coach Cyber Monday Sales Coach Black Friday Online Coach Black Friday Coach Black Friday 2014 Cheap Jerseys Elite MLB Jerseys China Cheap NFL Jerseys Wholesale NFL Jerseys Cheap NFL Jerseys 2014 Baseball Jerseys For Sale Baseball Jerseys Custom NFL Jerseys Free Shipping Cheap Jerseys Wholesale NFL Jerseys From China Cheap NFL Jerseys Wholesale NFL Jerseys Cheap NFL Jerseys Outlet Wholesale NFL Jerseys Cheap Basketball Jerseys Michael Kors Black Friday Online Deals Michael Kors Cyber Monday 2014 Michael Kors Best Cyber Monday Deals Michael Kors Black Friday Specials Michael Kors Cyber Monday 2014 Michael Kors Cyber Monday Sale Michael Kors Black Friday Specials Nike Air Max Black Friday Online Nike Air Max Black Friday Sale Nike Air Max Black Friday 2014 Nike Air Max Cyber Monday Best Deals Nike Air Max Black Friday Sale Nike Air Max Black Friday Sale Nike Air Max Black Friday Deals Nike Air Max Pre Black Friday Sales Gucci Black Friday Specials Gucci Black Friday 2014 Gucci Black Friday Sales Gucci Black Friday Specials Gucci Best Cyber Monday Deals Gucci Black Friday 2014 Canada Goose Cyber Monday Specials Canada Goose Cyber Monday Deals Canada Goose Black Friday Sales Canada Goose Black Friday Sales Canada Goose Pre Black Friday Sales Canada Goose Black Friday Online Canada Goose Cyber Monday Sales